IJzeren Gordijnen en Rooie Rockers

(geschreven door Irrlicht en Degtyarov)

Vrij naar: hotrussianbrides.com. Helaas is dat nog echt waar ook.

(For the English version, click here.)

Hee, jij daar. Haal die Big Mac™® eens uit je mond en zet je Blackberry voor de verandering eens uit. Het is vandaag 9 mei, dus de Dag van de Overwinning in de voormalige Sovjet-Unie. Want het is nu precies 67 jaar geleden dat de Duitsers massaal ‘Auf Wiedersehen’ zeiden en uitgeschakeld werden op het Wereldkampioenschap Oorlogje Spelen. Een prima gelegenheid om eens een kijkje te nemen achter het inmiddels verdwenen IJzeren Gordijn. Want hoewel het communisme in Oost-Europa alweer een tijd geleden de dieperik in is gegaan, bestaat er nog steeds een culturele grens tussen West- en Oost-Europa. Een culturele grens die ons Westerlingen er dikwijls van weerhoudt eens te gaan kijken wat het andere deel van het continent zoal te bieden heeft op cultureel gebied. Neem nou muziek.[/subtielbruggetje] Hoeveel bands uit het voormalige Oostblok kennen we hier nou eenmaal? Drudkh misschien? Of wat andere wazige blackmetalprojecten? Het is hoe dan ook de moeite waard om eens te kijken hoe bijvoorbeeld Russen, Oekraïners en Polen hun eigen draai geven aan genres als punk, rock en metal. Daarom deze kleine bloemlezing om je alvast een duwtje in de goede richting te geven.

EshelonOpmerkelijk authentiek voor een internationalistische band

De Moskouse formatie Eshelon (Эшелон) is zo overduidelijk communistisch, dat je bijna onmogelijk om hun politieke voorkeur heen kunt, zelfs al spreek je geen woord Russisch. En dan verwijs ik nog niet eens naar de op charmante wijze verkeerd gespelde Engelse titel van hun eerste langspeelplaat, Totalitarism Now! uit 2004. Dit behoorlijk indrukwekkende album is een mengelmoes van simpele maar glorieuze metal die af en toe tegen de power metal aanhangt, en moderne herinterpretaties van oude Sovjetliederen. Vooral de krachtige, zuivere zang van Ivan Baranov en de creatieve baslijnen van Dmitriy Chronyi zijn van uitmuntende kwaliteit. In combinatie met de niet al te ingewikkelde, melodieuze composities, maakt dit Totalitarism Now! tot een relatief toegankelijk album. Veel van de nummers op deze CD zijn duidelijk geïnspireerd door traditionele Russische muziek, waardoor de band een vreemde sfeer creëert die voortdurend heen en weer springt tussen glorie, melancholie en nostalgie.

Het volgende nummer, “Священная Война” (Svyashchennaya Voyna / Heilige Oorlog) is een rockversie van een Sovjetlied uit de Tweede Wereldoorlog. De eerste die stopt met headbangen wordt voor heropvoeding naar Siberië gestuurd.

Eshelon – Svyaschennaya Voyna

Krasniye ZvezdiRode nostalgie uit Wit-Rusland

Красные Звёзды/Krasniye Zvezdi, oftewel Rode Ster of Rode Sterren (afhankelijk van welke vertaling je volgt), is een Wit-Russische rockband uit Minsk en waarschijnlijk één van de beste bands die ik tot nu toe heb mogen ontdekken. Jammer genoeg is het materiaal van de band, naast geweldig, ook heel moeilijk te vinden. Maar toen ik voor het eerst de stem van frontman Vladimir Selivanov hoorde in een YouTube-filmpje van uiterst bedenkelijke kwaliteit, wist ik dat ik iets heel bijzonders ontdekt had.

Het vroege werk van de band is een vreemde combinatie van rauwe, slecht opgenomen punk met een zanger die eigenlijk het niveau van de muziek ontstijgt. De teksten zijn een ode aan een groots Sovjetverleden en zijn vervuld van welgemeend patriottisme. Net als met Eshelon, zit ook in het oeuvre van Krasniye Zvezdi een aantal oude communistische liederen. Het onmiskenbare charisma en talent dat van Selivanov uitgaat – en dit kan niet genoeg benadrukt worden – is wat deze band doet uitstijgen boven de gemiddelde (Wit-)Russische rockband.

Er zit nogal een verschil in stijl tussen het werk dat de band in de jaren ’90 produceerde en de muziek die ze heden ten dage maken, wat deels te wijten is aan de periode tussen 1998 en 2009, waarin de band uit elkaar was gegaan. Het nieuwe Krasniye Zvezdi is wat tammer, minder politiek geladen en wellicht wat beter in staat om een breder publiek aan te spreken, wat overigens niet wil zeggen dat de band er slechter op is geworden. Integendeel zelfs, want Selivanov is nu nog enthousiaster over zijn werk. Naar wat ik begrijp, tourt de band momenteel fanatiek door Moskou en omstreken, en op YouTube is dan ook een veelvoud aan liveopnames terug te vinden.

Dit nummer is een voorbeeld van hun eerdere werk. Mijn excuses voor de belachelijke fanvideo.

Krasniye Zvezdi – Poezd

 Grupa CCCPAls de enige manier om een terrorist te doden, het maken van geweldige muziek is

Grupa CCCP (Группа СССР; “Groep USSR”) is met gemak de minst bekende band die in dit artikel voorkomt, maar zeker niet de minst interessante. De groep bestaat uit veteranen uit de oorlog van de Sovjets in Afghanistan (1979-1989), een ervaring die ook gelijk de inspiratiebron is voor een groot deel van hun teksten. De bandleden treden zelfs op in hun oude legeruniformen, waardoor hun verschijning in combinatie met de emotionele, professioneel klinkende muziek die ze maken een bijna surrealistisch beeld geeft.

Zoals dat wel vaker gaat met bands van een dergelijke obscuriteit, was Grupa CCCP voor mij een toevalstreffer op YouTube. Door hun vrij algemene naam zijn zoekopdrachten naar hun materiaal problematisch, en de weinige bruikbare zoekresultaten zijn vrijwel allemaal in het Russisch. Zodoende weet ik niets over de achtergrond van de band (afgezien van wat ik reeds verteld heb) en zijn de nummers die ik van ze ken op twee handen te tellen. Die nummers zijn niet eens allemaal goed, daar hun stijl erg varieert. Zo hebben ze een aantal (rock)ballades, nummers met industriële elementen, maar ook iet wat cheesy pop.

Toch wil ik jullie deze bijzondere, eigenaardige groep niet onthouden. Er is een namelijk dikke kans dat dit de laatste keer is dat je van deze band zult horen, dus moet je toch tenminste kennis nemen van dit geweldige nummer, dat al een maand lang bijna dagelijks door ondergetekende gedraaid wordt.

Grupa CCCP – Bronezhilet

Grazjdanskaja OboronaRebellie als uitgangspunt

A walk better than The Beatles

Je kunt geen artikel over Russische rockmuziek schrijven zonder op z’n minst even stil te staan bij Гражданская Оборона. Grazjdanskaja Oborona, wat zoveel betekent als “Burgerdefensie”, wordt vaak gezien als de eerste punkband van de Sovjet-Unie en is misschien nog steeds wel de beroemdste Russische rockband. The muziek van de band is tevens net zo controversieel als diens geestelijk vader, Yegor Letov.

Grazjdanskaja Oborona werd opgericht in het Siberische Omsk, in 1984. Aanvankelijk maakten zij vooral naam als felle tegenstanders van het communistische systeem van toen. Hun muziek kenmerkte zich in deze periode vooral als slecht gespeelde, maar zeer emotionele, rauwe punk, voorzien van een opnamekwaliteit die menig blackmetalband niet zou misstaan.

In de loop der jaren veranderde de band net zoveel als Letov zelf. Waar hij begon als uitgesproken anti-communist, ontwikkelde hij naarmate de jaren verstreken een gevoel van nostalgie voor de ‘goeie ouwe tijd’ en steunde hij op het gegeven moment zelfs de Russische Nationaalbolsjewistische Partij. Zijn muziek evolueerde met hem mee en kreeg telkens meer psychedelische elementen. Ondertussen wisselden de teksten net zo vaak van thema als de controversiële, bijna tegenstrijdige frontman van politieke kleur. Als er enige vorm van consistentie uitgaat van zowel Yegor Letov als in Grazjdanskaja Oborona, dan is dat in de vorm van het onwrikbare rebelse karakter dat zowel de man als de muziek bleef kenmerken. Een rebellie tegen alles wat zomaar werd geaccepteerd en alles waar we onze toevlucht in zochten.

Letov zelf stierf in zijn slaap in 2008, maar zijn nalatenschap is ook vandaag de dag nog merkbaar in de vorm van een sterke invloed op de contemporaine Russische rockscene. Dit nummer is een voorbeeld van de muziek die hij in het middelpunt van zijn carrière maakte.

Grazjdanskaja Oborona – Soldatami Ne Rozjdajutsja

Een oud maar waar cliché vertelt ons dat het eigenlijk bizar is dat wij het heelal verkennen terwijl we nog zo weinig weten van onze eigen diepzee. Desgelijks kan men vraagtekens zetten bij de al dan niet bewuste aanname van veel West-Europeanen, dat goede muziek en films alleen uit de Verenigde Staten komen, terwijl er veel dichter bij huis een culturele goudmijn ligt die nog altijd onvoldoende verkend wordt. De naschokken van de Koude Oorlog maken het misschien dat de relatieve afstand naar de Warschaupactlanden nog altijd groter is dan de absolute afstand, alsof het IJzeren Gordijn nog steeds ons uitzicht blokkeert. Wellicht zijn sommigen van ons ergens nog bang voor de Russische Beer en zouden we ons uitzicht naar het Oosten het liefst afgedekt houden. Maar je zult nooit zien dat de zon schijnt voordat je de gordijnen opendoet.

Bezetting:
Degtyarov – stukken over Eshelon en Grupa CCCP; introductie; conclusie; Nederlandse vertaling.
Irrlicht – stukken over Krasniye Zvezdi en Grazjdanskaja Oborona.

PS: Heb je toch liever pop? Bij dezen.
PPS: Neem alsjeblieft contact met me op als je meer informatie hebt over Grupa CCCP.

One thought on “IJzeren Gordijnen en Rooie Rockers

  1. Pingback: Tearing Down The Curtain | Black Ivory Tower

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s