De Toren

stapelklein

Tekst door Degtyarov
(For the English translation, click here)

Mijn blik valt op de talloze CD’s aan mijn linkerzijde. Sommige staan netjes in rekken, uniform opgestapeld gelijk een flatgebouw, op elke etage het oeuvre van een land dan wel genre: Franse en Franstalige muziek lopen naadloos over in Griekse black metal. Andere hebben minder geluk en vormen wankele, ongeordende masten. Noorse elektronica ligt op Nederlandse hiphop, terwijl Russische Oi wordt vergezeld door evangelische kinderpop. Het is twijfelachtig of van de meer dan honderd CD’s de helft ooit nog gedraaid zal gaan worden. De diversiteit van de muziek duidt op iemand die óf een schizofrene muzieksmaak heeft, óf muziek niet wegdoet als hij erop uit is gekeken; misschien wel allebei. Hierdoor verraadt de verzameling tevens verscheidene jeugdzonden. De weggemoffelde Dimmu Borgir-albums tonen aan dat ook de verzamelaar hiervan op de hoogte is. Ze staan onderaan, goed verborgen achter de façade van een stapel willekeurige meuk. rekken2Toch vormen ze het fundament van een toren, die, naarmate de wolken dichterbij komen, getuigen van een steeds fijnere smaak. De ivoren ornamenten op de gevel vormen een schril contrast met de met modder besmeurde basis, maar toch had de gevel er nooit kunnen staan zonder het fundament.

Wanneer ik verder om mij heen kijk, valt me op dat er nog weinig van dit soort verzamelingen bestaan; dat nog weinig van mijn vrienden thuis zo’n ‘toren’ hebben staan. Of het moet een soort digitale wolkenkrabber zijn waar van alles uitpuilt. En dat is begrijpelijk. Je moet wel een beetje gek zijn als je geld uitgeeft aan spullen die gratis zijn, of dat je tegen torenhoge verzendkosten pakketjes in laat vliegen terwijl je het binnen 10 minuten op je computer kunt hebben staan. Vroeger zat er nog een (licht) moreel luchtje aan downloaden, maar met initiatieven als Spotify en iTunes lijkt ook dat aspect weg te zijn gevallen. Dit maakt het dat het opbouwen van een fysieke muziekverzameling tegenwoordig te allen tijde een bewuste keuze is, aangezien gemakzucht en kostenbesparing beide in de richting van de digitale snelweg wijzen.

Het feit dat het aanschaffen van fysieke kopieën heden ten dage zowel de meest kostbare als omslachtige manier is om aan muziek te komen, impliceert dat de moderne verzamelaar per definitie een materialist is. Het enige waarneembare voordeel [1] van het kopen van CD’s, LP’s of zelfs cassettebandjes is immers het tastbare omhulsel: het doosje en het boekje. Toch heeft mijn persoonlijke keuze om niet op digitaal over te gaan niet te maken met het omhulsel, maar met de muziek zelf. Een overvloedig aanbod van muziek heeft namelijk ook een keerzijde: waarom zou je moeite doen voor een album wanneer de volgende download maar een paar muisklikken verder is? Zeker met metal is niet elk album, niet ieder nummer ‘liefde op het eerste gezicht’. Het heeft een dikke zeven jaar geduurd voordat ik Transilvanian Hunger van Darkthrone volledig kon waarderen, maar inmiddels mag het zich onder mijn favoriete albums scharen. Had ik de moeite genomen om het album eens in de zoveel tijd weer een kans te geven als het niet in mijn kast stond, maar een anonieme verzameling MP3’s op mijn computer was?

Misschien wel het grootste probleem in de muziekjournalistiek is de prevalerende macdonaldsmentaliteit. Het merendeel van de recensies die je op het internet terugvindt beperken zich tot twee à drie bondige alinea’s die eerder eerste indrukken formuleren dan diepgravende analyses van de muziek in kwestie. Albums worden ook regelmatig gerecenseerd op basis van YouTube-video’s [2], downloads of streams, wat hand in hand gaat met de hapslikwegmethode waarmee de muziek vervolgens benaderd en beoordeeld wordt. Op deze manier kan niet alleen meer muziek aan bod komen, maar kunnen ook de nieuwste albums gelijk (i.e. vaak nog vóór de officiële datum waarop ze uitgebracht worden) van een al dan niet ‘SEO-vriendelijke’ recensie worden voorzien (= meer verkeer, dus meer advertentiegeld). Aan het eind van het jaar kan er dan ook nog een top 10, 20 of 50 worden samengesteld met daarin zogenaamd de beste albums, EP’s en demo’s van dat jaar.

stapelgek

Het feit dat deze website in vele opzichten de antithese is van de zojuist beschreven benadering, is het onvermijdelijke resultaat van de manier waarop wij aan onze muziek komen; niet door gratis promo’s, via downloads of YouTube-escapades, maar bekostigd met hard werk (aangezien wij bewust niet voor reclame kiezen) ingevlogen vanuit verscheidene uithoeken van Europa en Canada. Aangezien een dergelijke werkwijze qua kwantiteit en recentheid niet kan opboksen tegen het gemak van het downloaden, moet elke CD-bespreking wel van hoge kwaliteit zijn. Zo blijft deze ook verscheidene jaren nadat de CD is uitgebracht nog relevant en kan de relatieve schaarste aan bijwerkingen van de website worden gecompenseerd met wat diepgaander leesvoer dat als referentiepunt kan worden gebruikt [3].

Door van een bespreking een referentiepunt te maken voor achtergrondinformatie over de muziek en de band, wordt een recensie meer dan een ‘koopgids’ die ‘de consument’ even vlot informeert over de nieuwste ‘producten’. Juist door middel van media als YouTube en Spotify kunnen muziekluisteraars zichzelf tegenwoordig prima informeren en hebben ze niet langer een journalist of welbespraakte liefhebber nodig die hen de weg wijst. De artikelen die hier te vinden zijn, kunnen even goed gelezen worden door iemand die nog nooit van de band in kwestie gehoord heeft, als door een persoon die al jaren diens complete discografie in de kast heeft staan. Een dergelijke aanpak zouden wij niet vol kunnen houden als we iedere week tien nieuwe albums moesten bespreken.

Ondertussen dwaalt mijn blik weer af naar mijn toren met CD’s. Sommige geordend in rekken, andere op de gok op een stapel gemieterd, maar allemaal tastbaar. Het valt van de helft van de meer dan honderd CD’s te betwijfelen of zij ooit nog gedraaid zullen gaan worden, maar voor elke CD is moeite gedaan en allemaal zullen zij binnen handbereik blijven. Niet alleen omdat het weggooien van CD’s weinig kosteneffectief is en meer moeite kost dan het wissen van een MP3, maar bovenal omdat zij samen de bouwstenen vormen van de toren die staat voor mijn persoonlijke muzikale geschiedenis. Een toren die in de digitale wereld ongetwijfeld veel hoger was geweest, maar ook veel wankeler, aangezien te veel bouwstenen van onbekende materie waren geweest. Dan toch liever mijn eigen kleine dorpstoren, met de hand opgebouwd en hard als ivoor.

Toren3

Notities
[1] Technisch gezien is ook de geluidskwaliteit beter, maar het is tegenwoordig vrij lastig om een audiobestand van hoge kwaliteit te onderscheiden van CD-kwaliteit. Het verschil is aanwezig, maar mijns inziens te miniem om een factor van formaat te kunnen zijn in de verhouding tussen de fysieke en digitale markt.

[2] Kijk bijvoorbeeld maar naar de recensies van L’Ordure à l’état Pur. In een groot aantal recensies spreekt men over “J’avais rêvé du Nord” delen 1 & 2, een nummer dat op het album gewoon één geheel is. Op YouTube bestond er tot voor kort echter een lengtelimiet voor HD-video’s, waardoor lange nummers als “J’avais rêvé du Nord” opgedeeld moesten worden. Recensies waarin over twee delen wordt gesproken, zijn dus gebaseerd op de YouTube-versie van het album. Zie ook informatie hierover in dit interview met Peste Noire.

[3] Dit bedoel ik in het opzicht dat onze besprekingen kunnen worden aangehaald om de achtergrond van een album of het concept van een band te kunnen vatten. Maar weinig andere recensies op het internet komen überhaupt toe aan het bespreken van thema’s als bandconcept, esthetiek en culturele achtergrond.

One thought on “De Toren

  1. Pingback: The Tower | Black Ivory Tower

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s